همه چيز از جايي شروع شد که وزارت دادگستري آمريکا مانع انعقاد قرارداد همکاري ياهو و گوگل شد و آن را به بن بست کشاند. در حال حاضر گوگل 70 درصد بازار تبليغات اينترنتي را در اختيار دارد و سهم ياهو هم از اين بازار 10 درصد است. به نظر ميرسد وزارت دادگستري آمريکا پيشرفتهاي جديد دنياي آيتي را چندان جدي نميانگارد و به انعطاف قانون در برابر اين پيشرفتها نيانديشيده است. پيشتر، قوانين Antitrust بر روابط بين شرکتهاي دنياي آيتي حاکم بود ولي ديگر امروزه نميتوان با همان قوانين به کار ادامه داد.
حتي ياهو و گوگل براي اين که اعتماد وزارت دادگستري را جلب کنند، مدت قرارداد را از 10 سال به 2 سال کاهش دادند و همچنين قصد داشتند سيستمهاي نظارتي دولت را به طور مستمر در جريان فعاليتهاي خود قرار دهند. اما اين کافي نبود و گوگل نيز نميخواست درگير بحث و جدلهاي قانوني در دادگاه باشد. در نتيجه مخالفان اين قرارداد که در راس آنها مايکروسافت قرار داشت پيروز شدند. به اين ترتيب، گوگل راه خود را جدا کرد و ياهو را با کوهي از مشکلات تنها گذاشت.
با اين حال، تحليلگران دنياي آيتي معتقدند حتي به بنبست رسيدن اين قرارداد هم نميتواند مانع پيشرفت حيرتآور گوگل در بازار تبليغات آنلاين باشد.
روزگار ياهو بدون گوگل
مدتهاست ياهو در کام بحران فرو رفته است. آنها چشم اميد به حمايت گوگل داشتند و حالا بدون آن، مشکلات بسياري براي برونرفت از اين بحران خواهند داشت. در واقع تنها راه باقيمانده براي آنها کمک گرفتن ازAOL يا مايکروسافت است.
شرکت ياهو که دارنده دومين موتور جستجوگر معروف و پر طرفدار دنياست، ژوئن گذشته با رقيب خود، شرکت گوگل به توافق رسيد تا تبليغات آنلاين گوگل را در صفحات جستجوي خود به نمايش بگذارد.
ياهو شش ماه قبل، پيشنهاد خريد باورنکردني 47.5 ميليارد دلاري شرکت مايکروسافت را رد کرده بود و حالا، اين شايد تنها راه نجات ياهو باشد. گوگل که حوصله سروکله زدن با وکلاي Antitrust را نداشت به حکم وزراي دادگستري آمريکا احترام گذاشت و پا پس کشيد. حالا، روز به روز اوضاع مالي و اقتصادي ياهو بحرانيتر ميشود و اين هم يکي از پيامدهاي رکورد اقتصادي وحشتناک در غرب است. شرکتها ديگر ترجيح ميدهند بيشتر از بيلبورد براي تبليغات استفاده کنند تا از تبليغات آنلاين بهره جويند. اين صرفه جويي مالي شرکتهاي آمريکايي و اروپايي بزرگترين ضربه را به ياهو ميزند در حالي که اين تنها مشکل آنها نيست. دفتر مرکزي ياهو در Sunnyvale کاليفرنيا اعلام کرده است که به زودي 10 درصد نيروي کار شرکت اخراج خواهند شد. اين خبر در حالي منتشر شد که شرکت در سه ماهه اخير با 60 درصد کاهش سود روبرو بوده است. مدير ارشد اجرايي ياهو، جريِيانگ، با رد کردن پيشنهاد مايکروسافت و انتخاب همکاري با گوگل قمار بزرگي کرد که حالا مشخص ميشود اشتباه کرده است. پس از آن بود که هيئت مديره و سهامداران به رهبري "کارل ايکان" به مبارزه با او پرداختند تا استعفا دهد. واقعاً فاجعه است که بشنويم ارزش سهام ياهو به 13 دلار براي هر سهم رسيده است، در حالي که مايکروسافت به رهبري بالمر حاضر بود در بهار، 33 دلار براي هر سهم ياهو بپردازد. حالا ديگر طعنهآميز است که يانگ بگويد: "بهترين انتخاب براي مايکروسافت خريد ياهوست".
البته تحليلگران آيتي معتقدند امکان دارد شرکت ياهو امکانات موتور جستجوگر خود را در اختيار مايکروسافت قرار دهد شايد با اين ترفند آنها جان دوبارهاي بگيرند تا بتوانند روي تجارت آنلاين تمرکز داشته باشند.

اگرچه جرييانگ در بحران اخير ياهو مقصر اصلي است اما بايد پذيرفت که يانگ بود که ياهو را به صفحه اصلي بسياري از کابران تبديل کرد و آنها را عادت داد که هر روز از آن بازديد کنند و او بود که شيوههاي سودآوري تبليغات اينترنتي را به شرکتهاي تجاري آموخت.
هر چند بيشتر سهامداران ياهو هنوز به پيشنهاد خريد مايکروسافت اميدوارند، ولي شرايط کنوني بزرگترين شرکت سازنده نرمافزار دنيا به گونهاي نيست که بخواهد چنين خريدي انجام دهد.
از سوي ديگر منابع نزديک به مايکروسافت نيز معتقدند خريد کامل ياهو براي مايکروسافت گران تمام خواهد شد. بنابراين بهترين راه حل، خريد بخش جستجوي اينترنتي ياهوست. البته شايد مايکروسافت سياست سکوت را در پيش گيرد تا از يک سو از تضعيف تدريجي ياهو سو استفاده کند و از سوي ديگر قدرت واقعي گوگل را محک بزند. رکود اقتصادي در غرب، خواه ناخواه گوگل را هم درگير خواهد کرد.
اگر از مايکروسافت بگذريم، ياهو يک راهحل ديگر هم پيشرو دارد: خريد بخشي از شرکت AOL که متعلق به شرکت "تايم وارنر" است. اگر ياهو بپذيرد که بخشي از نيروهاي انساني اضافي خود را حذف کند با اعمال بعضي تغييرات سيستماتيک ميتواند نيروي تازهاي براي مبارزه با گوگل و مايکروسافت کسب کند. بدين ترتيب شرکتي که از ادغام اين دو حاصل ميشود کاراتر و سودآورتر خواهد بود. آشکاراست که سهامداران شرکت چندان با اين ايده موافق نيستند. اما اين معامله پر سود ميتواند تجارت تبليغات ياهو را تقويت کند. شرکت AOL که داراي بزرگترين شبکه تبليغاتي آمريکاست (Plat form –A) اين امکان را به کاربران ميدهد که آگهيهاي تبليغاتي مورد علاقه خود را براي تبليغ کالا يا خدمات انتخاب کنند(کاري که سايتهاي MerriamWebster ، TMZ.com هم به نوعي انجام ميدهند).
طبق تحقيقات شرکت پژوهشي گروه ComScore در سپتامبر گذشته 91 درصد کاربران اينترنتي صفحهاي از Plat form-A را بازديد کردهاند. در حالي که اين آمار براي ياهو 86 درصد بازديد کننده و براي گوگل 83 درصد بازديد کننده را نشان ميدهد. البته از سوي ديگر تجارت تبليغات آنلاين AOL ضعيفتر از ياهو و گوگل است چون رکود اقتصادي آمريکا بر گردشهاي ساليانه AOL هم تاثير منفي گذاشته است. "تايم وارنر" در آخرين گزارش مالي سه ماهه خود اعلام کرد سود سالانه AOL شش درصد کاهش پيدا کرده است.
البته اين معامله وقتي پيچيده ميشود که بدانيم 5 درصد سهام AOL متعلق به گوگل است و بازده مالي که فناوري گوگل براي AOL به ارمغان مي آورد به اندازهاي است که آنها را از همکاري با ياهو منصرف کند.
اينجاست که بايد به سکوت موقتي مايکروسافت آفرين بگوييم! چرا که مايکروسافت ميتواند با کمي صبر، دو شرکت سودآور را به طور کامل با قيمت مناسب در اختيار بگيرد. بنابراين خريد AOL يا ادغام آن با ياهو، مايکروسافت را بيش از همه خوشحال خواهد کرد.
با توجه به شرايط موجود، جرييانگ تصميم گرفته است دوباره به ميز مذاکره با مايکروسافت و بالمر باز گردد. البته مسئولان مايکروسافت مدعياند تنها دليل شکست مذاکرات اوليه خود يانگ بود. او بود که پيشنهاد 33 دلار براي هر سهم ياهو را رد کرد و خواستار 37 دلار براي هر سهم شد. از سوي ديگر يانگ نيز معتقد است اگر مسئولان بزرگترين شرکت سازنده نرمافزار دنيا به طور ناگهاني مذاکرات را ترک نميکردند امکان داشت دو طرف به توافق برسند. البته حالا تمام اين ماجراها به تاريخ پيوسته و اين بالمر است که هنوز به خريد ياهو علاقهمند است اما اين به آن معني نيست که تمام مسئولان عاليرتبه مايکروسافت براي خريد کامل ياهو اتفاق نظر داشته باشند. هرچند مدتي بود که شايعه شده بود، مايکروسافت قصد دارد با پيشنهاد 19 ـ 17 دلار براي هر سهم پاي ميز مذاکره با ياهو برگردد. خبري که با تکذيب هر دو طرف مواجه شد.
يانگ به بالمر: برگرد عزيزم!
جري يانگ در اجلاس Web 2.0 که ماه نوامبر در شهر سانفرانسيسکو برگزار شد حرفهاي جالبي زد:"بالمر، مدير ارشد اجرايي مايکروسافت بايد بداند بهترين تصميم ممکن براي او خريد ياهو است. هرگاه بالمر اقدام مثبت و موثري در اين جهت انجام دهد، من آمادهام که با او مذاکره کنم".
وقتي مدير کنفرانس از او پرسيد که آيا قيمت پيشنهادي آنها همان رقم مذاکرات اوليه است يا نه، يانگ پاسخ داد: "نه ما در حال حاضر به رقم واقعي فکر ميکنيم و اين رقم ممکن است متفاوت باشد!" 5
شايد کمي دير باشد ولي مسئولان ياهو تصميم گرفتهاند خود را با تحولات روز دنياي وب هماهنگ کرده، سايتها و خدماتي شبيهFacebook و My space ارائه دهند. در واقع اين اولين تصميم عاقلانه يانگ و ياهوست در حالي که اقدامات يک سال اخير او همچون سمي مهلک ياهو را زمينگير کرده است.
اما وقتي دوباره به بحث مايکروسافت برميگرديم، يانگ علاقه خود را براي شروع دوباره مذاکرات بيپرده بيان ميکند: "من آمادهام در مورد فروش موتور جستجوگر يا حتي فروش کامل شرکت با مسئولان مايکروسافت مذاکره کنم. اصلاً ما آماده مذاکره بر سر هر موضوعي هستيم. البته با توجه به شرايط مالي کنوني شرکت!" او براي اينکه اين رفتار متناقض خود را توجيه کند اضافه کرد: " البته من هنوز هم معتقدم عامل شکست مذاکرات اوليه سرآسميگي مايکروسافت بود و حالا که من تصميم به ادامه مذاکرات گرفتهام با نگاه به شرايط فني و مالي شرکت بوده است نه از روي لجبازيهاي بچگانه!"
5 اشتباه بزرگ ياهو
سوالي که اينجا مطرح مي شود اين است که اصلا چرا کار يکي از مهمترين پورتالهاي جهان به اينجا کشيد؟ در حالي که شرکت اعلام کرده طي يک ماه آينده 1500 نفر از کار بيکار خواهند شد، کارمندان از صحبت در مورد مشکلات شرکت فرار ميکنند ولي وقتي مطمئن ميشوند هويت آنها فاش نخواهد شد، به انتقاد ميپردازند.

استخدام تريسمل يکي از اشتباهات بزرگ ياهو
کارمندان ياهو، اين چنين درمورد مشکلات شرکت خود ميگويند:
1 ـ پروژههاي شکست خورده
پروژههاي زيادي پس از چند ماه متوقف ميشوند. اين همه پول خرج کردن براي هيچ! مسخره است.
2 ـ از دست دادن فرصتهاي طلايي
در سال 2002 ياهو ميتوانست کنترل گوگل را به راحتي در اختيار بگيرد. در حالي که Terry Semel ( مدير ارشد اجرايي وقت ) پس از ماهها مذاکره روي رقم 5 ميليارد دلار اصرار داشت. چيزي که همه ميدانستند يک اشتباه جبران ناپذير است.
3 ـ استخدام Terry Semel
"تريسمل" که سابقاً مدير استوديوي برادران وارنر بود به رياست ياهو رسيد و سرگرم مسائل پيش پا افتاده و روزمره شد و وقت را به هدر داد.
4 ـ کليک نکردن روي Double Click
Double Click که يک شبکه تبليغاتي بسيار قدرتمند و سودآور است مدتها با ياهو همکاري کرد. اما ياهو به راحتي اين فرصت را هدر داد تا از يک سو فرصت بسيار خوبي را براي افزايش قدرت تبليغاتي خود از دست بدهد و از سوي ديگر به قدرت گوگل بيفزايد.چون گوگل جاي ياهو را گرفت و با Double Click افقهاي جديدي را در نور ديد.
5 ـ عدم توافق با مايکروسافت و بالمر
شايد آخرين اشتباه ياهو که تمام اميدها را از بين برد عدم توافق سريع و مناسب با بالمر بود.
يانگ سپر را مياندازد
بالاخره جرييانگ پذيرفت بايد پست مديريت ارشد اجرايي ياهو را ترک کند. او در روز دوشنبه 17 نوامبر، طي يک نامه رسمي به هيئت مديره شرکت دوران حکومت خود را به پايان رساند. حالا يانگ به سمت قبلي خود بازمي گردد: يک مدير ساده ياهو! سمت تشريفاتي که وي قبل از رسيدن به پست مديريت ارشد اجرايي شرکت در دوران تريسمل هم برعهده داشت.
آخرين شاهکار او، رساندن ارزش سهام شرکت به رقم وحشتناک 10.63 دلار براي هر سهم در آخرين معاملات بازار بورس آمريکا بود. بنابراين عجيب نيست که سرمايه گذاران و سهامداران شرکت از رفتن او خوشحال شوند. چيزي که با افزايش 4 درصدي ارزش سهام شرکت پس از استعفاي او کاملا مشهود بود.
يافتن يک مدير ارشد اجرايي خوب : عمليات غير ممکن
براي اينکه بتوان جانشين يانگ را انتخاب کرد، در ابتدا بايد بدانيم ياهو قصد دارد چه آيندهاي براي خود ترسيم کند.پس از اينکه جرييانگ نتوانست فشارها را تاب بياورد و استعفا کرد بايد پذيرفت حداقل 4 تا 6 ماه زمان لازم است که بتوان جانشيني براي او انتخاب کرد که بتواند ياهو را نجات دهد. البته بايد در ابتدا به اين نکته توجه کرد که ياهو با آغاز سال جديد ميلادي و آغاز دوران رياست جمهوري باراک اوباما چه استراتژي در پيش خواهد گرفت. قبل از يانگ، تريسمل، ياهو را به يک شرکت رسانهاي تبديل کرده بود که تنها در عرصه تبليغات فعال بود. اما يانگ به کاربران سراسر دنيا ثابت کرد که صفحه اصلي ياهو اولين جايي است که آنها بايد هر روز بازديد کنند. او به شرکتهاي تجاري شيوههاي سودآوري تبليغات را آموخت. همچنين شرکتهاي فعال آيتي که در ابتداي راه بودند به کمک ياهو توانستند با بافت کلي ساختار مجازي دنياي وب آشنا شوند. در واقع بايد گفت فعاليتهاي ياهو در دوران يانگ کاملاً مشتري محور بود.
حالا رهبر جديد ياهو بايد بداند خط مشي آينده ياهو چيست و چگونه بايد شرکت را سرو سامان بخشد.