مقدمه :

از دوره‌هاي آغازين تاريخ كامپيوتر ، فکر استفاده از قطعات ضعيف‌تر در راندمان‌هاي بالاتر در ذهن اهالي اين رشته پرورانده شده بود.‌اين تفکر با استفاده از يک پردازنده 8088 با فرکانس کاري ‌8 مگاهرتز ، در فرکانس عملکرد 12 مگاهرتز ، تنها با يک تغيير ساده در فرکانس کريستال سيستم ، به عمل تبديل شد .Overclocking  پس از آن نيز مورد استفاده قرار گرفت و به روش‌هاي مختلف ، از قطعات ضعيف‌تر ، با قيمت کمتر ، به جاي قطعات با راندمان بالاتر استفاده شد .
 

مفهوم Overclocking :

Overclocking ، به معناي ، افزايش سرعت هر قطعه كامپيوتري ، از مقدار نامي ‌آن و فرکانسي که توليد کننده براي آن در نظر گرفته ، مي‌باشد .
قطعات كامپيوتر با يک Clock کلي سيستم که کريستال ( به عنوان اسيلاتور مرکزي ) آن را توليد مي‌کند کار مي‌کنند .
سرعت عملکرد قطعات به سرعت کلاک وابسته است . ساخت قطعات با کلاک داخلي بالاتر ، باعث افزايش قيمت آنها مي‌شود . معمولا بر روي مادربردها از يک اسيلاتور قابل تنظيم استفاده مي‌شود که مي‌توان فرکانس عملکرد را از يک بازه فرکانسي انتخاب نمود . علاوه بر آن بر روي يک مادربرد ، تقسيم‌ كننده‌‌هاي فرکانسي وجود دارند که امکان وجود همزمان فرکانس‌هاي مختلف براي قطعات مختلف را فراهم مي‌آورد .‌اين انتخاب در ابتدا توسط تنظيماتي که کارخانه سازنده قطعات انجام مي‌دهد ، انجام مي‌شود ، که بر اساس خصوصيات قطعه و توانايي قطعه مورد نظر در تحمل فرکانس مي‌باشد . استفاده از فرکانسي بالاتر از‌اين فرکانس اوليه ، Overclocking نام دارد .

مزايا و خطرات :

Overclocking امکان استفاده از قطعات سطح پايين‌تر ، به جاي قطعات گران‌تر را فراهم مي‌سازد . براي مثال ، از يک پردازنده که در فرکانس کاري 3.5GHz کار مي‌کند،مي‌توان به عنوان پردازنده‌اي با فرکانس کاري 3.8GHz استفاده نمود . به ‌اين ترتيب ، در زماني که هنوز پردازنده 3.8GHz به بازار نيامده است ، کاربران مي‌توانند آينده را تجربه کنند .

اولين خطر در Overclock ، ناپايداري و از دست دادن اطلاعات است . کلاک يک سيستم را به صورت نامحدود نمي‌توان افزايش داد . حتما بايستي پس از انجام عمل Overclocking ، سيستم را کاملا تست نمود و اگر سيستم شما تمام آزمايشات را جواب داد و ناپايداري و از دست دادن اطلاعات ديده نشد ، آن زمان است که شما در Overclocking موفق بوده‌ايد . نرم افزارهاي زيادي براي تست پايداري هر قطعه كامپيوتر‌اي وجود دارند که مي‌توان از آنها استفاده نمود .

دومين خطر در Overclocking ، خطر آسيب ديدگي و خرابي است . خطرات آسيب ديدگي در زير ليست شده اند :
l سرعت : هر قطعه‌اي به هر ترتيب ، داراي طول عمري مشخص است . افزايش سرعت ، باعث افزايش عملکرد در زماني کمتر است  و در نتيجه عمر قطعه سريع‌تر به پايان خواهد رسيد . قطعاتي که از ابتدا براي Overclocking بهينه شده‌اند ، طول عمر آنها براي ‌اين عمل افزايش يافته است .
l حرارت : در اثر Overclocking ، حرارت قطعات افزايش مي‌يابد . حرارت به هر حال باعث خرابي قطعات و ‌ايجاد نا پايداري در آنها مي‌شود . المان‌هاي مداري مي‌توانند تنها در حرارتي خاص به نحو مطلوب عمل نمايند . قطعات بهينه شده براي Overclocking داراي سيستم‌هاي خنک کننده ويژه‌اي مي‌باشند که ‌اين مشکل را برطرف سازند .
l ولتاژ : افزايش ولتاژ يکي از اعمالي است که در Overclocking انجام مي‌شود.‌اين باعث افزايش قدرت سيگنال و توانايي عملکرد در فرکانس بالاتر است . ولي افزايش ولتاژ ، باعث افزايش خطر خرابي قطعه نيز مي‌باشد . حرارت قطعه در اثر ولتاژ بالا افزايش مي‌يابد .
عمل ديگري که در اثر ولتاژ بالا و در نتيجه جريان بالا اتفاق مي‌افتدElectromigration است .‌اين پديده مهاجرت اتم‌هاي فلز سيم‌هاي اتصالي داخل گيت‌ها و قطعات ، در اثر جريان بالا و حرارت بالا است . در اثر ‌اين مهاجرت ، يک قسمت از‌اين سيم اتصالي نازک شده و قطع مي‌شود كه نتيجه آن خرابي قطعه است .
قطعات بهينه شده براي Overclocking ، با سيستم‌هاي خنک کننده مناسب و دفع حرارت و نيز استفاده از آلياژي از مس و آلومينيوم ، به جاي آلومينيوم خالص ، به عنوان سيم‌هاي اتصال ،‌اين مشکل را به حداقل مي‌رسانند .


قطعاتي که Overclock مي‌شوند

در يک سيستم كامپيوتر‌ي ، مهمترين قطعاتي که راندمان سيستم را تعيين مي‌کنندRAM  ، VGA و CPU مي‌باشند . در نتيجه معمولا‌ اين قطعات براي Overclocking انتخاب مي‌شوند . ساير قطعات سيستم را نيز مي‌توان Overclock نمود ، ولي چون در راندمان تاثير ويژه‌اي ندارند ، از آنها استفاده نمي‌شود .

l Memory Overclocking
معمولا حافظه‌ها ، بيشتر از بقيه قطعات Overclock مي‌شوند . البته ‌اين به فاکتورهاي زيادي وابسته است . کيفيت چيپ‌هاي سازنده ، طراحي مدار چاپي و کيفيت اسمبل کل حافظه از مهمترين فاکتورها مي‌باشند . معمولا حافظه‌ها به نحوي Overclock مي‌شوند که داراي BUS با فرکانس برابر با فرکانس BUS پردازنده باشند .
معمولا Overclocker‌هاي غير حرفه‌اي ، حافظه را تا بالاترين حد امکان که به ناپايداري نرسد Overclock مي‌کنند . از آنجايي که فرکانس RAM درBIOS  دستگاه ، با نرخي از فرکانس پردازنده تعريف مي‌شود ، افزايشي در فرکانس قطعه ، باعث افزايش در فرکانس RAM و ناپايداري کل سيستم مي‌شود .
فرکانس RAM در سيستم بسيار مهم است . حتي مهمتر از ظرفيت آن مي‌باشد . برخي از کاربران غير حرفه‌اي ، ترجيح مي‌دهند که به جاي استفاده از يک حافظه با سرعت و کيفيت بالا ، از حافظه‌هاي ارزان تر و با ظرفيت بالاتر استفاده نمايند . ولي ‌اين انتخاب اشتباه است .
البته ظرفيت RAM نيز در راندمان سيستم مهم و موثر است ، ولي سرعت آن مهم تر مي‌باشد . خصوصا براي انجام OverClocking ، حتما بايد از حافظه‌هايي با کيفيت بالا استفاده نمود .
 OCZ يکي از قويترين توليد کنندگان RAM‌هاي حرفه‌اي مي‌باشد که علاوه بر استفاده از قطعات با کيفيت در ساخت حافظه‌ها ، آنها را براي Overclocking نيز بهينه مي‌سازند . کاربران جهت افزايش راندمان و Overclocking ، با استفاده از حافظه‌هاي OCZ ، احتياج به هيچ چيزي ندارند .

l VGA Overclocking
کارت‌هاي گرافيکي به صورت مجزا و غير وابسته به فرکانس مادربرد Overclock مي‌شوند . برخي از سازندگان کارت‌هاي گرافيکي حتي نرم افزاري براي تنظيمات Overclocking نيز بر روي آنها قرار داده اند.‌اين تنظيمات بر روي سرعت پردازنده کارت گرافيکي و نيز RAM‌هاي کارت گرافيکي انجام مي‌شوند .

شکل 2 : نرم افزار Overclocking  در Nvidia

استفاده از قطعات با کيفيت و بهينه سازي آنها جهت Overclocking تاثير زيادي در راندمان کلي کارت گرافيکي و نيز طول عمر آن دارد .
كمپاني Biostar علاوه بر نرم افزار V-Ranger ، تنظيمات سخت افزاري نيز بر روي کارت خود انجام داده است و آن را براي Overclocking از لحاظ سخت افزاري نيز بهينه نموده است .
کارت گرافيکي در پردازش‌هاي سه بعدي و نرم افزار‌هاي گرافيکي بالا و نرم افزارهاي بازي ، بسيار موثر بوده و در نتيجه Overclock کردن آن و بالا بردن راندمان آن ، بسيار سودبخش خواهد بود .

سخن ‌پاياني
براي اوركلاك كردن قطعات ، فقط افزايش فركانس و يا ولتاژ مهم نيست آنچه بسيار مهمتر است بهره‌گيري از قطعات با كيفيتي است كه براي اين منظور طراحي و ساخته شده‌اند .
با اوركلاك مي‌توان به كارايي بالاتر دست يافت اما در صورت استفاده از قطعات بي‌كيفيت مي‌تواند صدمات جدي به آن وارد كند .